در بخش کارآفرینی برنامه سلام تهران که مجری کارشناس آن هستم با دکتر عماد الدین فیاضی به مرور تاریخی دلایل توان یا ناتوانی انجام کارتیمی در ایران پرداختیم که خلاصه این گفتگو را می خوانید .

 ما تا دوران صفویه ، از کشورهای پیشرفته چیزی کم نداشتیم و به ما به چشم همکار یا کشوری برابر نگاه می کردند . به قاجار که می رسیم می بینیم شکافی بین ما با کشورهای دنیا ایجاد می شود . فکر می کنم عدم کار گروهی یکی از همین مسایل است که عوامل مختلفی دارد :

۱- موانع اقتصادی :

۱۸۴۵ م.  تجار خارجی ۵٪ گمرکی می داند اما تجار داخلی ۲.۵٪ .  اما به هر شهر ایران که می رسیدند باید دوباره گمرکی می دادند و تاجر ایرانی تا تهران می رسید شاید تا ۱۲٪ مالیات و گمرگی پرداخته بود . این به معنی آن است که تاجر ایرانی برایش صرفه اقتصادی نداشته که با کسی شریک شود و کار تیمی انجام دهد . 

۲- مانع اجتماعی :

در این دسته از موانع ، فقدان امنیت را می توان یاد کرد . در دوره قاجار ، کامران میرزا به عنوان فرماندار تهران امنیت لازم را برای مردم شهر فراهم نمی کرد تا حدی که حتی به وراث خودشان از سرمایه هایشان نامی نمی بردند . مثلا از حاج صراف که یکی از تجار بزرگ تهران بود ، بیست هزار تومان آن زمان قرض می گیرد . حتی ناصرالدین شاه توصیه می کند که این پول را بر گردان اما کامران میرزا به توصیه شاه که پدرش هم بود ،‌وقعی نمی گذارد . در این شرایط ، تجار تمایلی به نشان دادن توان اقتصادیشان و همکاری با دیگران از خود نشان نمی دهند و ترجیح می دهند تنهایی و پنهانی به کار بپردازند تا در دام این نا امنی گرفتار نشوند .

باز از همین کامران میرزا می توان نمودنه ای دیگر را یاد کرد . او باندی از اشرار درست می کند و سرقت از خانواده های ثروتمند می پردازد.

یا

حاج امین الضرب که مایل به فعالیت کارآفرینانه در ایران است و اقداماتی هم انجام داده است مانند تاسیس کارخانه ابریشم بافی ، کارخانه چوب بری در شمال ایران ، ارائه طرح خط راه آهن در شمال . اما در همان موقع ناصر الدین شاه او را تحت فشار قرار می دهند و حتی او را متهم به ۰۰۰ر۸۰۰ تومان سوء استفاده مالی می کنند . سرانجام آنقدر از وی پول قرض می کنند که اعلام ورشکستگی می کند .

این نمونه نشان می دهد که این مشکلات موجب شده است تا کارآفرینان از جمع بریده اند و به پیله تنهایی خودشان فرو رفته اند .

۳- مانع اخلاقی

مطالعه سفرنامه و استاد تاریخی کمک می کند تا با این موانع بیشتر آشنا شویم . هرچند نکانی منفی یا مثبت اجتماعی و اخلاقی جوامع به مرور تغییر می یابد .

 مانع اخلاقی که می توان در منابع دید را باید احتیاط مورد مداقه قرار داد تا دچار افراط احتمالی آنها نسبت به برخوردهای فرهنگی با ایرانیان نشویم .

از آن میان می توان به کنت کومینو فرانسوی اشاره نمود که هم مسشترق است ، هم توریست است و هم دیپلمات که در دوره ناصر الدین شاه به ایران آمده است و خیلی مطالعه در مورد ایران دارد .

او در کتاب " سه سال در آسیا " ( حدود ۱۵۰ سال پیش ) اشاره می کند :

- ایرانی ها به وقت اهمیت نمی دهند .

- ایرانیان با وجود توصیه دین اسلام به ارزش زمان ، برای یک معامله جزئی ساعتها وقت طلف می کنند . تحلیل او از این اتفاق ، وجود روحیه خوش باشی یا باری به هرجهت بودن ایرانیان است .

در دوران پهلوی هم میل اسپو که کارشناس مالی است ، از دهقان ایرانی که ساعت ۹ -۱۰ به سر کار می روند یا کسبه ای که با وضعی بی حال مقابل حجره می نشینند و پا روی پا می اندازند ، گروه های بیکاری که در کنار جاده ها و خیابان ها یا در قهوه خانه ها می نشینند ، لم میدهند و صحبت می کنند یا قلیان می کشند یاد میکند . ظاهرا ایرانیان برای انجام کارشان عجله ای ندارند .

مستشرقی دیگر می گوید ایرانیان همیشه " آری " می گویند اما "نه "عمل می کنند .

 

 

فهرست آموزشهای کارآفرینی در برنامه سلام تهران شبکه 5 تلویزیون