نقش تيمهاي شهروندي در توسعه فرهنگ بازيافت
سالهاي سال است كه بازيافت زباله در جوامع پيشرفته به دلايل متعددي مورد توجه قرار گرفته و براي حصول به نظامي سيستماتيك و جامع در بازيافت زباله هاي شهري ، تلاشهاي عديده اي صورت ميپذيرد . اين تلاشها به هر صورت كه باشد ، بدون در نظر گرفتن نقش كليدي و اساسي توليدكنندگان زبالههاي شهري ، يعني شهروندان ، تلاشهائي نافرجام خواهد بود.
شهروندان در هر حال ، عضوي مهم در فرايند توليد ، جمع آوريها و دفع زباله محسوب ميشوند و تعامل موثر آنان با مديران شهري ميتواند علاوه بر كاهش هزينه هاي اين فرايند ،موجب اجراي صحيح و اصولي آن نيز گردد. از ميان تمامي ابعاد فرايند توليد تا دفع زباله ، مدتي است سازمان بازيافت و تبديل شهر تهران ، طرح تفكيك از مبداء را انتخاب نموده و به عنوان گامي كليدي در مديريت دفع ضايعات شهري بكار بسته است. در اين طرح از شهروندان تهراني خواسته ميشود تا زباله هاي خشك و تر خود را بصورت مجزا در اختيار ماموران شهرداري قرار دهند. اين تفكيك از آن جهت كه موجب آلوده نشدن زبالههاي خشك با فضولات و آلاينده هاي تر خانگي ميشود و به تبع آن ، هزينههاي مربوط به گندزائي زبالههاي خشك را كاهش ميدهد ،ارزش چشمگيري در چرخه مديريت شهري دارد.
ديگر سوي اين طرح ،شهرونداني هستند كه از ايشان خواسته ميشود در اجراي موثر و موفق طرح ، شهرداري را ياري نمايند. شهرونداني كه امروز به عنوان يكي از اركان موفقيت مديريت شهري در تمامي كلان شهرهاي دنيا محسوب ميشوند و بدون همكاري و مشاركت آنها عملا" مديريت پديده هاي شهري غير ممكن است.
بهرهگيري از همكاري شهروندان و تبديل اين همكاري به مشاركتي فعال و مستمر، نيازمند درك عميق و صحيح از كاركردهاي مديريت شهري در كنار كار تيمي و كار گروهي ايشان است. كار گروهي به همكاري پويائي گفته ميشود كه اعضاي گروه را براي رسيدن به هدفي مشترك كنار هم آورده است.
همانگونه كه شاهد مشاركت شهروندان در قالب گروههاي اجتماعي در برگزاري مراسم مختلف هستيم، ميتوان از اين فرهنگ در گسترش فرهنگ بازيافت نيز استفاده كرد.
مشاركت اهل محل و فاميل در مراسم عروسي و عزا و ساير مناسبتها را ميتوان بصورت جمعآوري كمكهاي نقدي ، كمكهاي جنسي ، تهيه ملزومات و وسايل اجراي مراسم، مشاهده نمود. اين مشاركت را بصورت پا در مياني براي حل اختلاف خانوادگي و ريش سفيدي نيز ميتوان عيان ديد.
استفاده از اين روحيه بشكل كارهاي گروهي و مشاركتي ، فرصتي استراتژيك را براي مديران شهري فراهم مينمايد تا بتواند به تشكيل تيمهاي مشاركتي در محلهها براي ايجاد و توسعه فرهنگ بازيافت همت گمارند . اين تيمها و گروهها علاوه بر اينكه نيازهاي اجتماعي شدن ( Socializing needs) افراد را تامين كرده و باري از مشكلات فكري و مشورتي آنها ميكاهد ، قابليت توسعه فرهنگ بازيافت در بين شهروندان را نيز مهياميكند.